ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਗੰਗੋਤਰੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਤਾਂ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। 

• ਉਤਰਾਖੰਡ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, registrationandtouristcare.uk.gov.in 'ਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਓ।
• ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਇੱਕ OTP ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਤਸਦੀਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ।
• ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ 'ਟੂਰ ਬਣਾਓ/ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
• ਫਿਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
• ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਉਮਰ, ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਆਂ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
• ਉਪਲਬਧ ਸਲਾਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਚੁਣੋ।
• ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ (QR ਕੋਡ) ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਪਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ।

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਧਾਮ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਧਿਆਨ :

• ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ ਯਾਤਰਾ ਪਾਸ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
• ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
• ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰੇਨਕੋਟ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਓ।

ਚਾਰ ਧਾਮ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ 2026:

ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਧਾਮ

ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੀ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ, 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।

ਗੰਗੋਤਰੀ ਧਾਮ

ਗੰਗੋਤਰੀ ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ, 19 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਗੋਤਰੀ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ।

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਧਾਮ

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਧਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ 12 ਜੋਤੀਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

(ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੀਟੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।)

ਚੇਤਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦੀਆ ਨਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਦਿਨ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਘਾਟਸਥਾਪਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਚਾਲੀਸਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ?

ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਚੰਡੀ ਮਾਰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ

ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਮਧੂ-ਕੈਤਭ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 700 ਛੰਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖਰੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

9 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ:

• ਦਿਨ 1: ਅਧਿਆਇ 1
• ਦਿਨ 2: ਅਧਿਆਇ 2 ਅਤੇ 3
• ਦਿਨ 3: ਅਧਿਆਇ 4
• ਦਿਨ 4: ਅਧਿਆਇ 5, 6, 7, ਅਤੇ 8
• ਦਿਨ 5: ਅਧਿਆਇ 9 ਅਤੇ 10
• ਦਿਨ 6: ਅਧਿਆਇ 11
• ਦਿਨ 7: ਅਧਿਆਇ 12 ਅਤੇ 13
• ਦਿਨ 8: ਹਵਨ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
• ਦਿਨ 9: ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ

ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ:

• ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਹੌਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੋਨਾ ਚੁਣੋ ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਸਕੇ।
• ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਲਿਆਓ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
• ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਚੁਣੋ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਰੁਕਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਜਾਪ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਰੋ। ਹਰੇਕ ਅਧਿਆਇ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ- ਪੀਟੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਹੀ ਹੈ। ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। 

ਇਸ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ  ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਮੁਖੀ ਸੰਤ ਗਿਆਨੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ 350 ਸਾਲਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਭਰਿਆ ਸੱਦਾ-ਪੱਤਰ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਸੱਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਨੌਸ਼ਾਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਮਿਲ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਬਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ,ਸੈਕਟਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਨੂੰ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਭਾਈ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਜਰਾਨਾ,ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਭਾਈ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਤੇ ਡਾ.ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਆਦਿ ਵਫਦ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ''ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ...'', ਮਾਨਿਕ ਗੋਇਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ FIR ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ, ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਲਾਈ ਰੋਕ

ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਪਾਂਧੇ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਕ ਗ੍ਰਹਿ ਨਛੱਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਦਿਵਯ ਜੋਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹੋਵੇਗਾ।ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਮੇਹਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਸੀ ।ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਥੋੜੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਾਂਧੇ  ਕੋਲ ਪੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਉਥੇ ਆਪਨੇ ੴ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖ ਕੇ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ,ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀ ਕੀਤੇ।

ਆਪ ਥੋੜੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ । ਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉਨਾਂ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਭੁੱਖੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖੁਆ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਰੂਚੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਿਨਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ੧੪੯੭ 'ਚ ਦੂਸਰੀ ਉਦਾਸੀ ੧੫੧੧ 'ਚ ਤੇ ਤੀਸਰੀ ਉਦਾਸੀ ੧੫੧੬ 'ਚ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੋਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕੁਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਅਡੰਬਰਾਂ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਨੂੰ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ 'ਤੇ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਕਰਨ, ਵੰਡ ਛੱਕਣ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਜਿਹੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੋਤ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਅਨਿੰਨ ਸੇਵਕ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅੰਗ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਬਖਸ਼ਦਿਆਂ ਗੁਰਤਾ ਗੱਦੀ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਥਾਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਜਲਦੀ ਹੀ 1539 ਈ: ਵਿਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੀ ਜੋਤੀ-ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਪਰਿਪੱਕ ਕਾਰਜ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਰਚੀ ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ 19 ਰਾਗਾਂ ਵਿਚ ਰਚਿਤ ਬਾਣੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਬਾਣੀ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ, ਬਾਰਹਮਾਹਾ ਤੁਖਾਰੀ, ਕੁਚੱਜੀ, ਸੁਚੱਜੀ, ਪਹਿਰੇ, ਥਿਤੀ, ਅਲਾਹੁਣੀਆ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ, ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ, ਵਾਰ ਮਲ੍ਹਾਰ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਜੋੜ 958 ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਪੁਜੀ, ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ, ਓਅੰਕਾਰ, ਪੱਟੀ, ਬਾਰਹਮਾਹਾ ਅਤੇ ਥਿਤੀ ਵਡ-ਅਕਾਰੀ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਰੇ, ਅਲਾਹੁਣੀਆ, ਆਰਤੀ, ਕੁਚੱਜੀ, ਸੁਚੱਜੀ ਲਘੂ ਆਕਾਰੀ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰਾਂ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ, ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਵਾਰ ਮਲ੍ਹਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗੁਰ ਸਾਹਿਬ ਬਹੁ ਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਨ। ਜਿਥੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਤੱਤਕਾਲੀਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇ ਨਜ਼ਰ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਪਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਸਵੱਛ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗਲਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਊਚ-ਨੀਚ ਦੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਮਨੋਰਥ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਦੇ ਹਨ‌। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਮਨੋਰਥ ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ।

ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਦਕਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਜੀਵ ਦੀ ਸੁਰਤਿ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸਲ ਮਨੋਰਥ ਪਰਮ ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ 16 ਜੂਨ 1965 ਨੂੰ ਚੱਕ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਨੀਹ ਰਖਵਾਈ ਗਈ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁੱਲ ਜਮੀਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹੱਲ ਭੌਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਉਂਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੇ...

ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ... ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹੱਲ ਭੌਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਅਮੋਲਕ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਘਰ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਜਾਗਰਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰਖੀ।

ਜਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨਗਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿਚ 'ਚੱਕ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ' ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪੂਰੀ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਹ ਨਗਰ ਬਦਲਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ । ਸੰਨ 1699 ਵਿਵ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਇਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਸਥਾਨ ਵੱਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹੱਲ ਇਹੀ ਉਹ ਘਰ ਹੈ - ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਸਲ ਗ੍ਰਹਿ, ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਨਵੀਂ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇਕ ਭੌਰਾ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਜਿੱਥੇ ਸੰਗਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ ਵਿਖੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭੌਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 

ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹਨ :

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ : ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਕਸਰ ਬੈਠ ਕੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਨ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ 10 ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਬਖਸ਼ ਕੇ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ : ਇਹ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪਾਈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਡਰੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਫਰਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ਕਿ ਮੁਗਲ ਹਾਕਮ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਕਿਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਜਾਲਮ ਹਾਕਮ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਲਦਾਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬਲਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤੇ ਤਿਲਕ ਜੰਜੂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਾਹਿਬ : ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਾਹਿਬ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 3 ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਜਾਮ ਪੀਤੇ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਤੇ ਸਿਦਕ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਮਿਸਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਮਸੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ : ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ 'ਮਸੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ' ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਮਸੰਦਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਖੂਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ।

ਅੱਜ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹੱਲ ਭੌਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਧਰੋਹਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

ਸ੍ਰੀ ਹਰਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਵਾ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵਚਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੱਚਖੰਡ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਚਾਨਣਾਂ ਨਾਲ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਵੱਸਦੇ ਸਿੱਖ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਚਾਅ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ਼ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚੀ ਮਾਨਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।

ਸੋਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਾਗਰਣ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੜਕਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਮੰਦਰ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਲਈ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਖ਼ਤ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਬੁਲਾਰੇ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ, ਮੈਨੇਜਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਗੀ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਥਾ ਵਾਚਕ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਦੀਵਾਨ ਸਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਧੀਕ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗਿਆਨੀ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਪਾਲਕੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਹੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗਤ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਖ਼ਤ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਫਲ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਸੰਗਤ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਅੱਜ ਇਹ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਡਨਲੌਪ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਕੇ ਵਰਧਮਾਨ, ਅੰਛਾਲ, ਰਾਣੀਗੰਜ, ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਸਨਸੋਲ ਪੁੱਜਾ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਰਵਾਂ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਵਰਧਮਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਸ੍ਰੀ ਖੋਕਨਦਾਸ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਜਿਥੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਡਅਕਾਰੀ ਸਕਰੀਨਾਂ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।

ਇਹ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਅੱਜ ਰਾਤ ਆਸਨਸੋਲ ਰੁਕੇਗਾ, ਜਿਥੋਂ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਟਾਟਾ ਨਗਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਭਾਈ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ, ਸ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਿੱਟੇਵਡ, ਭਾਈ ਅਜੈਬ ਸਿੰਘ ਅਭਿਆਸੀ, ਸ. ਜਗਸੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਂਗੇਆਣਾ, ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ, ਮੀਤ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖੈਰਾਬਾਦ, ਸ. ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਮੁੰਬਈ, ਡਾ. ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਇੰਚਾਰਜ ਸ. ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖੁਸ਼ੀਪੁਰ, ਮੈਨੇਜਰ ਸ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਸਥਾਨਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ, ਭਾਈ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਭਾਈ ਇੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਸੰਗਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

ਅੱਜ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁਰਤਾਗੱਦੀ ਦਿਵਸ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਲਈ ਪੁਜੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੇ ਹਜੂਰੀ ਰਾਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਪਰੰਤ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਮਿਹਰ ਭਰਿਆ ਹੱਥ ਰੱਖਣ।ਆਈਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ 

ਚਰਨਾਂ ਹਾਜਰੀ ਭਰੀ ਤੇ ਸਰਬਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ  ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਮੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਨੇਜਰ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਮੂਹ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ  ਤਖਤਿ ਬੈਠਾ ਅਰਜਨ ਗੁਰੂ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਖਿਵੈ ਚੰਦੋਆ ll ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਬਾਣੀ ਦੇ ਬੋਹਿਥ, ਪੰਜਵੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰੱਤਾ ਗੱਦੀ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬੜਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀ ਸੋਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਮਾਰਗ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨਾ 11 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 9 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ 14 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਾਵਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ

• ਇਸ ਦਿਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਨਿਮਿੱਤਾ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
• ਹੁਣ ਗੰਗਾਜਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਦੀ ਬਣਾਓ।
• ਫਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ। ਹੁਣ ਭੋਲੇਨਾਥ ਨੂੰ ਗੰਗਾਜਲ ਅਤੇ ਪੰਚਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ।
• ਹੁਣ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਬੇਲ ਪੱਤਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਫਿਰ 'ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ' ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ 108 ਵਾਰ ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਵਰਤ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗਲਤੀ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੋ।
• ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਕਰੋ।

ਪਹਿਲਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਮੁਹੂਰਤ 2025

• ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ: ਸਵੇਰੇ 4:16 ਵਜੇ ਤੋਂ 5:04 ਵਜੇ ਤੱਕ
• ਅਭਿਜਿਤ ਮੁਹੂਰਤ: ਸਵੇਰੇ 11:59 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:55 ਵਜੇ ਤੱਕ
• ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਲ: ਦੁਪਹਿਰ 11:21 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:55 ਵਜੇ ਤੱਕ, 15 ਜੁਲਾਈ
• ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ: ਦੁਪਹਿਰ 11:38 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:32 ਵਜੇ ਤੱਕ

ਇਸ ਸਾਲ ਕੁੱਲ 4 ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Kedarnath Yatra : ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ, ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ 1 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਹੋਈ ਮੌਤ, ਯਾਤਰਾ ਮੁਅੱਤਲ

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੇਤਰਤੀਬ ਲਿੰਗ ਸੰਤੁਲਿਤ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਡਰਾਅ ਕੱਢਿਆ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂਚ 

ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਐਸਐਮਐਸ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਯਾਤਰਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (https://kmy.gov.in) ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ: 011-23088133 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

5561 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ 

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ 5561 ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਔਨਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4024 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1537 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੁੱਲ 750 ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜਥਾ 2 LO ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਜਾਣਗੇ, 50 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ 5 ਜਥਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਜਥੇ ਵਿੱਚ, ਲਿਪੁਲੇਖ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾਥੂ ਲਾ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਹਰੇਕ ਜਥੇ ਵਿੱਚ, 50 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ 10 ਜਥੇ ਹੋਣਗੇ। ਦੋਵੇਂ ਰਸਤੇ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਟਰ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਟਰੈਕਿੰਗ ਹੈ। ਰੂਟਾਂ ਅਤੇ ਬੈਚਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

ਮੌਸਮ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਧਿਆਨ 

ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਗੰਦਗੀ ਨਾ ਫੈਲਾਉਣ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Gold Price Hike News : ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ’ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ, ਸੋਨਾ ਇੱਕੋ ਝਟਕੇ ’ਚ ਹੋਇਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿੰਗਾ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੂਰਤੀ ਸ਼ਾਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਬਦਰੀ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਵੈਯੰਭੂ (ਸਵੈ-ਨਿਰਮਿਤ) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਕਪਾਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਜ਼

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੀਵਾ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਜਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਤਲਾਅ 

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋ ਤਲਾਅ ਹਨ- ਨਾਰਦ ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਤਪਤ ਕੁੰਡ। ਨਾਰਦ ਕੁੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਠੰਡਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਪਤ ਕੁੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਲਾਅ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਦਾ ਸਿਹਰਾ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਰਦ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਭਗਵਾਨ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਮੰਦਰ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਲਗਭਗ 3,133 ਮੀਟਰ (10,279 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਉਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਿਥਿਹਾਸ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਭਾਵ ਇੱਕ ਬੇਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਰੀਨਾਥ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Tuhade Sitare : ਇਨ੍ਹਾਂ 7 ਰਾਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇਗੀ ਮਿਹਰਬਾਨ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਤਾਰੇ

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਬਾ ਫੇਰੂਮੱਲ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਂ, ਪਿੰਡ ਹਰੀਕੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ 'ਲਹਿਣਾ' ਸੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸਦੀਂਵੀ ਹੋਂਦ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਰ-ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂ-ਚੇਲੇ ਦੀ ਰੀਤ ਚਲਾ ਕੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 62 ਸਲੋਕ ਦਰਜ ਹਨ। 

ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਖਡੂਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਜੋਧਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜੱਪਦਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜੀ ਮੁੱਖੋਂ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਲਈ ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਈ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਾਣੀ ਕਿਥੋਂ ਸਿੱਖੀ। ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੰਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।

ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਉਹ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਉਸ ਵਕਤ ਘੋੜੇ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲਿਆ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਲੋ ਮੈਂ ਤਹਾਨੂੰ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ।

ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜ ਲਈ ’ਤੇ ਚਲਦੇ ਗਏ ਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਘੋੜੇ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਹੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ''ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਗੁਰ ਏਕ ਪੈਡਾ ਜਾਇ ਚਲ ਸਤਿ ਗੁਰ ਕੋਟਿ ਪੈਡਾ ਆਗੇ ਹੋਇ ਲੇਤ ਹੈ " ਜਦੋਂ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਆਪ ਚਲਕੇ ਲੈਣ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀ ਹਨ। 

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਆਉਣ 'ਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕਿੱਲੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਜਿਲ ਆ ਗਈ ਮੈਂ ਚਲਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਵਕਤ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਅੰਦਰ ਗਏ ਤਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪੰਗਤ 'ਚ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ....ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਏ ਸਨ ਇਹ ਤਾਂ ਉਹੀ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਆਪ ਚੱਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। 

ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਨਾਂ ਹੈ? ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਲਹਿਣਾ.....ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਲਹਿਣਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੇਣਾ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ 1532 ਤੋਂ 1539 ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਰਨ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੰਨਿਆ ਨੂੰ ਫਰੋਲੀਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਾਥ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਚ ਇਹਨੇ ਕੁ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਆਏ ਜੋ ਲ਼ੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਲੈ ਜਾਓ ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਆਓ ਉਸ ਵਕਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਸਨ। ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਾਤਾਂ,ਦੌਲਤ,ਸ਼ੋਹਰਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ। 

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉੰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ, ਲੈ ਜਾਵੋਂ ਜੋ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ। ਉਸ ਵਕਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਨੋ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਤਾਂ ਤਹਾਨੂੰ ਮੁਰਦਾ ਖਾਣਾ ਪਵੇਗਾ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮਾਫੀ ਦਿਓ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਤੇ ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਲੁੱਕ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਏ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਮੁਰਦਾ ਸਿਰ ਤੋਂ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਕਿਹਾ ਤੇਰੀ ਮਰਜੀ ਜਿਦਰੋ-ਮਰਜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੁਰਦੇ ਤੋਂ ਕੱਪੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤਾਂ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਜਗਾ ਤੇ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੀ ਦੇਗ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵਕਤ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ,ਦੁੱਨੀਆ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗੀ ਤੇ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਅਤੇ ਬੈਠੋਗੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਤੋਂ ਗੂਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਰੱਖਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਮੁੱਖੀ ਲਿੱਪੀ (35 ਅੱਖਰੀ) ਉਚਾਰੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਲਾਈ ਹੋਈ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। 

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 63 ਸਲੋਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੇ ਪਾਠ 'ਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 33 ਸਲੋਕ ਦਰਜ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ 1552 ਈ. ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਕੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਂ ਗਏ। ਸੇਵਾ,ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਰਜ਼ਾ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। 

ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਅਤੇ ਗੰਗੋਤਰੀ ਧਾਮ ਲਈ 3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ 6 ਲੱਖ 48 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਲਈ 5 ਲੱਖ 74 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਹੈ।

ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ 32 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕੇ।

ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸੇ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 

ਔਫਲਾਈਨ ਕਿਵੇਂ ਅਪਲਾਈ ਕਰੀਏ?

• ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਔਫਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਇਸਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ (SBI ਬੈਂਕ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬੈਂਕ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ, ਜਾਂ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ) ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿਖਾਓ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਭਰੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
• ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ SASB ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲੇਗੀ।
• ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਪਰਮਿਟ ਮਿਲੇਗਾ।
• ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਔਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ?

• ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ jksasb.nic.in 'ਤੇ ਜਾਓ।
• ਰਜਿਸਟਰ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
• ਆਪਣਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ ਭਰੋ।
• ਫਾਰਮ ਭਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਾਈਜ਼ ਫੋਟੋ, ਆਈਡੀ ਪਰੂਫ਼ (ਪਾਸਪੋਰਟ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ) ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
• ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਰਾਈਨ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬਣਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ SASB ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲੇਗੀ।
• ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੋ।
• ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਫਟ ਕਾਪੀ ਮਿਲੇਗੀ।
• ਸਾਫਟ ਕਾਪੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟਆਊਟ ਵੀ ਲਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Patiala News : ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ਧਾਰ ਹਥਿਆਰਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ, ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ

ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਰਾਤੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਕਿਰਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਗਵਤੀ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਚੈਤਰਾ ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ।

ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਰੂਪ

ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਬਾਹਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮੰਡਲੂ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ, ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਘੜਾ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਭੋਗ ? 

ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਆਟੇ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਬਣਿਆ ਮਾਲਪੂਆ ਦੇਵੀ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

(ਡਿਸਕਲੇਮਰ-ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Tuhade Sitare : ਅੱਜ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਗੋਚਰ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ ਸਣੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਸ਼ੁਭ ਲਾਭ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਤਾਰੇ

ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦਾ ਰੂਪ

ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦਾ ਰੂਪ ਅਲੌਕਿਕ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਅੱਧਾ ਚੰਦ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ 10 ਬਾਹਾਂ ਹਨ। ਮਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ, ਪੀੜਾਂ, ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

• ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਮਾਂ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੈ
• ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬ ਅਤੇ ਕਮਲ ਹੈ।
• ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰਸਾਦ - ਦੁੱਧ ਦੀ ਖੀਰ, ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ

 ਮਹੱਤਵ

ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰੂਪ ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਬਹਾਦਰੀ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਆਤਮਿਕ ਬਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Tuhade Sitare : ਕੁੰਭ-ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਤਾਰੇ

ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਚਿੱਟੀ ਸਾੜੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮੰਡਲੂ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਭ ਰੰਗ

ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰਸਾਦ 

ਨਰਾਤੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਨੂੰ ਖੀਰ, ਬਰਫੀ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਪੰਚਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਪੂਜਾ ਦਾ ਤਰੀਕਾ:

• ਇਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਪਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ।
• ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।
• ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਗੰਗਾ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ।
• ਹੁਣ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰੋ।
• ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੌਲ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਭੇਟ ਕਰੋ।
• ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ।
• ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਤਵਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Tuhade Sitare : ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਬਦਲਾਅ , ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ , ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਤਾਰੇ

ਮਹਾਂਕੁੰਭ ​​ਦਾ ਆਖਰੀ ਮਹਾਂਸਨ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ?

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਕੁੰਭ ਮੇਲਾ 26 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕੁੰਭ ​​ਦਾ ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਾਰ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੰਯੋਗ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਹਾਂਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਗ੍ਰਹੀ ਯੋਗ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਗ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਯੋਗ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਾਂਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਿੱਧੀ ਯੋਗ ਵੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਲਾਭ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?

ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਹਾਂ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਦੌਰਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਜਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਹਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। ਇਸ ਦਿਨ, ਰੇਤ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਨਾਲ ਜਲਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਪੰਚਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰੋ, ਕੇਸਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖੀਰ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਦੇ ਰਹੋ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪੀਟੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Tuhade Sitare : ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਰਹੇਗਾ ਤੁਹਾਡਾ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ; ਨੌਕਰੀ, ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਆਹ, ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦਸ਼ਾ

ਮਹਾਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭੀੜ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 60 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਮਹਾਕੁੰਭ 2025 ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਸਥਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 13 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 22 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਂਕੁੰਭ ​​ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ 12:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, 58000 ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਡੀਆਈਜੀ ਮਹਾਂਕੁੰਭ ​​ਵੈਭਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਹੋਰ ਫੋਰਸ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Mahakhumb 2025 : ਪੀਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ! ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਖਤਰਨਾਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ