ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਚਿਆ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ; ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿੱਜੀ ਰਾਕੇਟ ਵਿਕਰਮ-1 ਲਾਂਚ, ਜਾਣੋ ਇਸਦੀ ਖਾਸੀਅਤ
ਅੱਜ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਕੇਟ, ਵਿਕਰਮ-1 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਾਂਚ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿੱਜੀ ਔਰਬਿਟਲ ਰਾਕੇਟ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਵੇਰੇ 11:30 ਵਜੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ, ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਵੀਂ ਸਰਹੱਦ" ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਕਿਹਾ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਰਫ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ - ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ - ਨੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ
- ਉਚਾਈ: ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ (ਲਗਭਗ 24 ਮੀਟਰ)
- ਢਾਂਚਾ: ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲਕਾ ਕਾਰਬਨ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਢਾਂਚਾ
- ਪੜਾਅ: ਚਾਰ-ਪੜਾਅ ਵਾਲਾ ਰਾਕੇਟ (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਠੋਸ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਪੜਾਅ ਤਰਲ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੇ ਹਨ)
- ਇੰਜਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ 3D-ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੇ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਥ੍ਰਸਟ ਠੋਸ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੇ ਬੂਸਟਰ
- ਪੇਲੋਡ ਸਮਰੱਥਾ: ਲਗਭਗ 350 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ-ਧਰਤੀ ਔਰਬਿਟ (LEO) ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ
ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ
2020 ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ IN-SPACe ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਰੋਸਪੇਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਮ-ਐਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਬ-ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਨਾਲ, ਕੰਪਨੀ ਛੋਟੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮੰਗ 'ਤੇ ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੇਸ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਵਿਕਰਮ-1 ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ?
- ਵਿਕਰਮ-1 ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡਾ. ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਵਿਕਰਮ-1 ਇੱਕ 24-ਮੀਟਰ-ਲੰਬਾ ਔਰਬਿਟਲ-ਕਲਾਸ ਰਾਕੇਟ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲਕੇ ਕਾਰਬਨ-ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
- ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਟੀਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਕੇਟ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਰਾਕੇਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਠੋਸ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪੜਾਅ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਔਰਬਿਟਲ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ ਮੋਡੀਊਲ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਇਹ ਮੋਡੀਊਲ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਬਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
- ਵਿਕਰਮ-1 ਨੂੰ 450-ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੋ-ਅਰਥ ਔਰਬਿਟ (LEO) ਵਿੱਚ 350 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਦੇ ਪੇਲੋਡ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।