Census of India : ਜਨਗਣਨਾ ਵਾਲੇ ਆਉਣਗੇ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣਗੇ ਇਹ 30 ਸਵਾਲ, ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ ਜਵਾਬ ; ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ ਡੇਟਾ ?

Census of India : ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਜਨਗਣਨਾ ਡੇਟਾ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਜਨਗਣਨਾ 2021 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ।

ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਨਗਣਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2029 ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਜਾਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਵੇ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੀਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰਪੰਥੀ, ਰਵਿਦਾਸੀ, ਦਲਿਤ ਬੋਧੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸੰਪਰਦਾ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 30 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2011 ਵਿੱਚ 29 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਨ।

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣਗੇ-

1. ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ

2. ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ

3. ਲਿੰਗ

3. ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਉਮਰ

4. ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਥਿਤੀ

5. ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਉਮਰ

6. ਧਰਮ

7. ਸੰਪਰਦਾ

8. ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲਾ

9. ਅਪਾਹਜਤਾ

10. ਮਾਂ ਬੋਲੀ

11. ਹੋਰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ?

12. ਸਾਖਰਤਾ ਸਥਿਤੀ

13. ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਦਿਅਕ ਸਥਿਤੀ

14. ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ

15. ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ

16. ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ

17. ਰੁਜ਼ਗਾਰ

18. ਉਦਯੋਗ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ

19. ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ

20. ਗੈਰ-ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ

21. ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕਿਵੇਂ ਭਾਲਣਾ ਹੈ

22. ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

(i) ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ

(ii) ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਢੰਗ

23. ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ? ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ।

24. ਮੂਲ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

(a) ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ?

(ਅ) ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ?

25. ਜੱਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ

26. ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ?

(ੳ) ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ?

(ਅ) ਕਿੰਨੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ?

27. ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਬੱਚੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ ?

(ੳ) ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ?

(ਅ) ਕਿੰਨੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ?

28. ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

29. ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ?

30. ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਲ ਸਥਾਨ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਲਖਨਊ 'ਚ ਫੜੇ ਗਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੂਟਰ, ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਸੀ ਇਰਾਦਾ!