Delhi-NCR ਵਿੱਚ ਗਰੀਨ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਮਿਲੀ ਮਨਜੂਰੀ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਮਾਂ ਕੀਤਾ ਤੈਅ
ਜਾਣੋ ਕਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗੀ ਪਾਬੰਦੀ
Green firecrackers allowed in Delhi-NCR : ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 7 ਅਤੇ 8 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐਨਸੀਆਰ) ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਟਾਕੇ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚਲਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮਜ਼, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਅਤੇ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਸਾਈਲੈਂਟ ਜ਼ੋਨਾਂ ਦੇ 300 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਪਟਾਕੇ ਨਹੀਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੋ-ਪਟਾਕੇ ਜ਼ੋਨ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :
ਚੱਕਰਵਾਤ ਮੁਰਾਸੂ ਹੋਇਆ ਖ਼ਤਰਨਾਕ , 21 ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ, ਆਂਧਰਾ ਤੋਂ ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੱਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਟਾਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੈਧ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਹਰੇ ਪਟਾਕੇ ਹੀ ਬਣਾ ਸਕਣਗੇ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਬੇਰੀਅਮ ਵਾਲੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (CSIR-NEERI) ਦੁਆਰਾ ਹਰੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਟਾਕੇ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਣ ਪਦਾਰਥ (PM) ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ PM 10 ਅਤੇ PM 2.5 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਠੋਸ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਤਰਲ ਬੂੰਦਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ। ਇਹ ਕਣ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨੱਕ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਝਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। PM 2.5 ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਮਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ PM 2.5 ਕਣ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਕਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਪਟਾਕੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਣ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। PM 2.5 ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਛੋਟੇ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀਅਮ ਲੂਣ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਲਾਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੜਨ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੇਰੀਅਮ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕਣ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੇਰੀਅਮ ਵਾਲੇ ਪਟਾਕੇ ਨਿਗਲਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਈਪੋਕਲੇਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਟਾਕੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਅਤੇ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਿਰਫ ਹਰੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀਅਮ, ਲਿਥੀਅਮ, ਆਰਸੈਨਿਕ, ਐਂਟੀਮੋਨੀ, ਸੀਸਾ ਅਤੇ ਪਾਰਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।