Nobel in Geology : ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਰਾਮਨਾਥਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ

Nobel in Geology : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀਰਭਦਰਨ ਰਾਮਨਾਥਨ (Virabhadran Ramanathan) ਨੂੰ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਰਾਮਨਾਥਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 2026 ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਫੋਰਡ ਪੁਰਸਕਾਰ (Nobel of Geosciences) ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ "ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਰਾਮਨਾਥਨ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਬਦਲਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਰਿਸਰਚ

82 ਸਾਲਾ ਰਾਮਨਾਥਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੋਜ 1975 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਕਲੋਰੋਫਲੋਰੋਕਾਰਬਨ (CFC), ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਰੋਸੋਲ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, CO2 ਨਾਲੋਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਵਿੱਚ 10,000 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।

ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "1975 ਤੱਕ, ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ CO2 ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਰਾਮਨਾਥਨ ਨੇ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਰਿੱਜ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਕਲੋਰੋਫਲੋਰੋਕਾਰਬਨ (CFC) ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (IISc) ਤੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ 'ਚ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ ? 

ਕ੍ਰਾਫੋਰਡ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕ੍ਰੋਨਰ (ਲਗਭਗ $900,000 ਜਾਂ ₹75 ਮਿਲੀਅਨ) ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਹੋਮ ਅਤੇ ਲੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਫੋਰਡ ਡੇਅ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।