Career After 12th : ਵਿਗਿਆਨ ਚ 12ਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਟੈਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੱਖ ਹਨ ਇਹ 5 ਕੋਰਸ, ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪੈਕੇਜ

Career Options After 12th Science PCM : ਹੁਣ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਕੋਰਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੀ.ਟੈਕ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦੇ ਹਨ।

By  KRISHAN KUMAR SHARMA June 14th 2026 04:48 PM -- Updated: June 14th 2026 04:50 PM

Career Options After 12th Science PCM : 12ਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਟੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੇਈਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਕੋਰਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੀ.ਟੈਕ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦੇ ਹਨ।

ਬੀ.ਟੈਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਹੜੇ ਹੋਰ ਕੋਰਸ ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੀ.ਸੀ.ਐਮ. ਨਾਲ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬੀ.ਟੈਕ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਾਖਲਾ ਖੁੰਝ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਬੀ.ਸੀ.ਏ. : ਕੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ. ਵਰਲਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ (Coding Career)

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਕੋਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ (ਬੀ.ਸੀ.ਏ) ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਬੀ.ਟੈਕ ਸੀ.ਐਸ. ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੀ.ਸੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਐਪ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਰ ਜਾਂ ਵੈੱਬ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਨਖਾਹ ਪੈਕੇਜ ₹3 ਲੱਖ ਤੋਂ ₹7 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ₹15 ਲੱਖ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਡੇਟਾ ਸਾਇੰਸ (Data Science)

ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ, ਹਰ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਡੇਟਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਤਾਂ 3 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਜਾਂ ਏ.ਆਈ. ਕੋਰਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੋਰਸ ਡੇਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਮਸ਼ੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ₹500,000 ਤੋਂ ₹800,000 ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਤਨਖਾਹ ₹200,000 ਤੋਂ ₹300,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।

B.Design : ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸੁਮੇਲ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਹੋ ਅਤੇ ਗੈਜੇਟਸ ਜਾਂ ਐਪਸ ਦੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੋਰਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। UI/UX (ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ/ਯੂਜ਼ਰ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸ) ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਦੀ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਐਪਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ-ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਨਖਾਹ ₹400,000 ਤੋਂ ₹900,000 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਤਨਖਾਹਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

B.Arch : ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਨਰ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਮਾਰਤ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ 5-ਸਾਲਾ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਰੀਅਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ NATA ਜਾਂ JEE ਪੇਪਰ-2 ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮੰਗ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਲਾਨਾ ₹400,000 ਤੋਂ ₹700,000 ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਅਨੋਖਾ ਕੰਮ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਇਲਟ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (CPL) ਜਾਂ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਨੌਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ) ਵਰਗੇ ਕਰੀਅਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ।

ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੈਕੇਜ ₹6 ਲੱਖ ਤੋਂ ₹10 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ, ਤੁਸੀਂ ₹15 ਲੱਖ ਤੋਂ ₹25 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

Related Post