Mon, Nov 16, 2026
Whatsapp

Stubble : ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਸਾਬਣ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰਫ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਢੰਗ

How soap is made from crop residue : ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨੈਨੋ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (INST) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Reported by:  PTC News Desk  Edited by:  KRISHAN KUMAR SHARMA -- November 16th 2026 01:43 PM -- Updated: November 16th 2026 01:56 PM
Stubble : ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਸਾਬਣ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰਫ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਢੰਗ

Stubble : ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਸਾਬਣ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰਫ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਢੰਗ

How soap is made from crop residue : ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨੈਨੋ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (INST) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤੂੜੀ ਤੋਂ ਸਕਰਬ ਸਾਬਣ ਬਣਾਉਣਾ

ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਰੀਕ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਐਕਸਫੋਲੀਏਟਰ (ਸਕ੍ਰਬ) ਅਤੇ ਲਾਂਡਰੀ ਸਾਬਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁੱਕੇ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ, ਇਸਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਬਰੀਕ ਪਾਊਡਰ ਵਿੱਚ ਪੀਸੋ। ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਲਈ ਡਬਲ ਬਾਇਲਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗਲਿਸਰੀਨ ਸਾਬਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਓ, ਜਾਂ ਲਾਂਡਰੀ ਸਾਬਣ ਲਈ ਬਨਸਪਤੀ ਤੇਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਪਾਮ ਤੇਲ) ਗਰਮ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ... ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ 5,972 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 1.11 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਸਾਬਣ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਾਸਟਿਕ ਸੋਡਾ (ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ) ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲੋ, ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਾਓ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਗਾੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹਿਲਾਓ। ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਰੀਕ ਤੂੜੀ ਪਾਊਡਰ ਪਾਓ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ।

ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਵੈਂਡਰ ਜਾਂ ਨਿੰਮ ਦਾ ਤੇਲ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਓ। ਗਾੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਘੋਲ ਨੂੰ ਸਿਲੀਕੋਨ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੋਲਡ ਵਿੱਚ ਪਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 24 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਸੈੱਟ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਟੋ।

ਸਾਬਣ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ?

INST ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾ. ਮੇਨਕਾ ਝਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀਪਾ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਸੋਡਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਂਡਰੀ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵਜੋਂ ਸਾੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਵਿਕਲਪ

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਤੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਕੇਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ...

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਹਵਾਈ ਸੰਕਟ; 10000 ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ, 6000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਦ, ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ?

- PTC NEWS

Electrical Saftey authority
Chandigarh Group of Colleges

Top News view more...

Latest News view more...

PTC NETWORK
PTC NETWORK