Black day in History : ਬਲੈਕ ਡੇਅ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦਾ ਦਿਨ

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ ਹੈ। ਪੁਲਵਾਮਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਵਾਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ।

By  Aarti February 14th 2026 01:05 PM

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, 14 ਫਰਵਰੀ, 2019 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਲੇਥਪੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਜੰਮੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਉੱਠਿਆ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ, 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇਅ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਐਲਾਨ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ, ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੜੀ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਬਾਲਾਕੋਟ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ - ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬੰਦਰ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 48 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਅੱਜ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਜੋ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭਰਤੀ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਜੈਸ਼ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਹਮਲਾ 

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ (JeM) ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤਿਆਰੀਆਂ 2017-18 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਮਰ ਫਾਰੂਕ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ IED ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਨਾਟੋ ਫੌਜਾਂ ਖਿਲਾਫ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸਮਾਈਲ ਅਲਵੀ ਵੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਮਰ ਫਾਰੂਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾਵਰ ਆਦਿਲ ਡਾਰ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ 200 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਬਲੈਕ ਡੇਅ ਨਹੀਂ, ਅੱਤਵਾਦ ਖਿਲਾਫ ਮੋਰਚਾ

ਐਨਆਈਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਮਲਾ 14 ਫਰਵਰੀ, 2019 ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਜੰਮੂ-ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। 14 ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਲਾਕੋਟ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਜਾਤ ਜਾਮਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਦਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ 40 ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਾਲਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2019 ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

  • 10 ਮਾਰਚ, 2019: ਜੰਮੂ ਦੇ ਖੌਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੌਰ-ਪਾਲਣਵਾਲਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟਿਫਿਨ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ IED ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
  • 30 ਮਾਰਚ, 2019: ਬਨੀਹਾਲ ਨੇੜੇ CRPF ਦੇ ਕਾਫਲੇ 'ਤੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਰਗਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਯੰਤਰ ਵਿਸਫੋਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
  • 31 ਜਨਵਰੀ, 2019: ਨਗਰੋਟਾ ਨੇੜੇ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ IED ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • ਜੂਨ 2019: ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ 44 RR ਦੇ ਫੌਜ ਦੇ ਕਾਫਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ IED ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਡੀ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ, ਨੌਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।
  • 19 ਨਵੰਬਰ, 2019: ਪੁੰਛ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਇੱਕ IED ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • 26 ਨਵੰਬਰ: ਅਨੰਤਨਾਗ ਵਿੱਚ 'ਬੈਕ ਟੂ ਵਿਲੇਜ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ IED ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
  • ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਦੋ ਆਈਈਡੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ; ਇੱਕ ਫੌਜ ਦੀ ਗਸ਼ਤੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ; ਕਿਹਾ- ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਲਾਹੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਬਦਨਾਮ

Related Post