ਪਿਆਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀਆਂ? ਇਹ ਕਦੋਂ ਸਸਤੇ ਹੋਣਗੇ?
ਮਾਹਰ ਖਰੀਫ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਦੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
Onion Express: ਸਥਾਨਕ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ, ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਹੜੀਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਲਗਭਗ ₹70 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਫਰ ਸਟਾਕ (ਰਾਖਵੇਂ ਭੰਡਾਰ) ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਪਿਆਜ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ 'ਕੰਦਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ' ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਰ ਖਰੀਫ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਦੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਥੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ
ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਅਖਿਲ-ਭਾਰਤੀ ਔਸਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ ₹53.86 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ₹27.60 ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 95% ਵੱਧ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ₹70 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਔਸਤ ਥੋਕ ਕੀਮਤ ₹45.76 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ₹21.51 ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤ-ਸਥਿਰਤਾ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿਆਜ਼ ਨੂੰ ₹35 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਦਰ 'ਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ NCCF (ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟੇਡ) ਅਤੇ Nafed (ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟੇਡ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਭੰਡਾਰ ਆਊਟਲੈੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 1,20,000 ਟਨ ਦੇ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 9,200 ਟਨ ਪਿਆਜ਼ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਥੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅੰਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਘਟ ਰਹੀਆਂ?
'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼' ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, CRISIL ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੁਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਆ ਉਛਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਲਾਈ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਕਾਂ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।" ਸਾਲਾਨਾ ਪਿਆਜ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਰਬੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 60-70% ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਬੇਮੌਸਮੀ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਰੱਬੀ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ ਸਟਾਕ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਰੀਫ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਆਮਦ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ; ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਮੰਡੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੀਮਤ ਬਫਰ ਸਟਾਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੇਗੀ।