Nobel Prize 2026 : Physics ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਹਾਲਜ਼ੇਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ
Nobel Prize 2026 Physics : ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਰਾਂਸਿਸ ਹਾਲਜ਼ੇਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 2026 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਸਕਿਊਬ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਕਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਜ਼ੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।
ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਹੋਮ, ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਗਮਾ, ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 2026 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਕਮ ਲਗਭਗ ₹11.5 ਕਰੋੜ ਹੈ।
2025 ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੌਨ ਕਲਾਰਕ, ਮਿਸ਼ੇਲ ਐਚ. ਡੇਵੋਰੇਟ ਅਤੇ ਜੌਨ ਐਮ. ਮਾਰਟਿਨਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਗੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਕਾਰਲ ਡਾਈਸੇਰੋਥ, ਪੀਟਰ ਹੇਗੇਮੈਨ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਨਾਗੇਲ ਨੂੰ ਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਆਇਨ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਟੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਸਮਝ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੰਤੂ ਸੈੱਲ ਯਾਦਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਪਟੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਨਸਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ ਪੀਟਰ ਹੇਗੇਮੈਨ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਨਾਗੇਲ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਗਲ-ਸੈੱਲਡ ਐਲਗਾ ਕਲੈਮਾਈਡੋਮੋਨਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਚੈਨਲਰੋਡੋਪਸਿਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇਸ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਕਣ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਿਗਨਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਪਟੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਸਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਅੰਨ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਲਾਜਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
- PTC NEWS
