2027 ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਚਾਨਕ ਕਿਵੇਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ 'ਸਤਲੁਜ (Panjab 95)' ? ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਫਿਲਮ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ
Punjab Politics : ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ (Diljit Dosanjh) ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਪੰਜਾਬ 95' ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖਿਰਕਾਰ 'ਸਤਲੁਜ' ਨਾਮ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2027 ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਵਕਫ਼ਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਖਿਰ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟਾਂ ਤੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਗਈ ?, ਜਦੋਂਕਿ ਸੈਂਸਰ ਵੱਲੋਂ 120 ਕੱਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ...
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ 'ਸਤਲੁਜ' ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਵਾਰਿਸ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਭਾਵ ? (Punjab Assembley Elections 2027)
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਰਾਏ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ, ਦੂਸਰੇ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਨਾਤਾ
'ਸਤਲੁਜ' (ਪੰਜਾਬ '95') ਵਿਵਾਦ : ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦੀ ਇਹ ਫਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਖਾਲੜਾ ਨੇ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। (Panjab 95)
ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ (CBFC) ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ 'ਪੰਜਾਬ' ਸ਼ਬਦ ਹਟਾਉਣ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਲਾਤਮਕ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਲੰਬੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ 'ਸਤਲੁਜ' (Satluj) ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
'ਸਰਦਾਰ ਜੀ' ਅਤੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ
ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹਨੀਆ ਆਮਿਰ ਦੀ ਕਾਸਟਿੰਗ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਵੈਸਟਰਨ ਇੰਡੀਆ ਸਿਨੇ ਇੰਪਲਾਈਜ਼ (FWICE) ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ "ਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਬਾਈਕਾਟ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
'ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ' (2016) ਵਿਵਾਦ : ਇਹ ਫਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਮਾਫੀਆ ਦੇ ਨੈਟਵਰਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ 'ਪੰਜਾਬ' ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ 89 ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੱਟ ਨਾਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਗਈ।
'ਐਮਰਜੈਂਸੀ' (ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ) ਵਿਵਾਦ : ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਦੀ ਇਹ ਫਿਲਮ 1975 ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕੀ ਦਿਲਜੀਤ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਐਂਟਰੀ ?
ਜੇਕਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦੇ ਆਗਾਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ 'ਚ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਿਆਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ, ''ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ...ਭਰਾ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਾਜਨੇਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ।'' ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਇਸ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿਲਜੀਤ ਨੇ 2020-21 ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ।
- PTC NEWS
