Rajasthan : 2921 ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਬੱਚੇ, ਬਿਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ 140 ਸਕੂਲ
Rajasthan Schools : UDISE ਨੇ 2025-26 ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ (Rajasthan News) ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਨੁਪਾਤ 20 ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ 1,06,445 ਸਕੂਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਕੂਲ 15.9 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 7,93,158 ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 140 ਸਕੂਲ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ 189 ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 7200 ਅਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 1 ਲੱਖ 78 ਹਜ਼ਾਰ 531 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਉੱਚੀ ਦਰ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਭਾਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ 3.6%, ਮਿਡਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 4.4% ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 7.5% ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁੰਡੇ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ 8.1% ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇਹ 6.8% ਹੈ।
ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ
ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਰਾਜ ਦੇ 69,983 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਿਰਫ਼ 63,117 ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। 1,475 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ... ਜੈਪੁਰ 'ਚ ਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਨੌਕਰੀ, ਜਾਣੋ ਧੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਰਚੀ ਸੀ ਸਾਜਿਸ਼
2,921 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਹ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਅਤੇ 30,003 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਂਡ ਪੰਪ ਹਨ। 62,445 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। 1,047 ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ 10,927 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ 9,703 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਟਾਇਲਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਲਗਭਗ 11.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਟਾਇਲਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। 10,439 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ 'ਚ ਵੀ ਪਛੜੇ ਸਕੂਲ
ਜਦੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ 84.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਨ ਅਤੇ 84.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੋਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੈ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ 41.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੋਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਨ। ਸਿਰਫ 65.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ 40,692 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ 24,439 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ... ਸੁਹਾਗਰਾਤ ਲਈ ਸਜਿਆ ਸੀ ਰੇਲ ਦਾ AC ਕੋਚ ਦਾ ਕੈਬਿਨ, ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਨੇ TC ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਸਪੈਂਡ
- PTC NEWS
