Canada ਨੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਪਿੱਛੇ ਗਰਮਖਿਆਲੀਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 329 ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ
Air India Flight 182 bombing: 1985 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫਲਾਈਟ 182 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 329 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਗਰਮਖਿਆਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੁਫੀਆ ਸੇਵਾ (CSIS) ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ "ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ" ਦੱਸਦਿਆਂ, CSIS ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ "ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਪਲ" ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ
ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ, CSIS ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "23 ਜੂਨ, 1985 ਨੂੰ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗਰਮਖਿਆਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਬੰਬ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੀੜਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਪਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਵੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ "ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਹਮਲਾ" ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
2005 ਵਿੱਚ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 23 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦਿਵਸ" ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ।
1985 ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਬੋਇੰਗ 747 ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਮਰਾਟ ਕਨਿਸ਼ਕ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਟੋਰਾਂਟੋ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ।
ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਸੰਗਠਨ 'ਬੱਬਰ ਖਾਲਸਾ' ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਬੰਬ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀਥਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੌਜੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਿੱਖ ਨੇਤਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਸਟਿਸ ਜੌਨ ਮੇਜਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 2010 ਦੀ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਜਾਂਚ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਕਈ ਗਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 'ਭਾਰਤੀ ਮਾਮਲਾ' ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ।
23 ਜੂਨ, 2010 ਨੂੰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਟੀਫਨ ਹਾਰਪਰ ਨੇ 1985 ਦੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫਲਾਈਟ 182 ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 'ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ' ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
2023 ਵਿੱਚ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਟੜੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
- PTC NEWS
